(untitled) (Ta’limning zamonaviy transformatsiyasi, 2025)
To‘g‘ri va adolatli jazo tayinlash odil sudlovning asosiy tamoyillaridan biridir. Jinoyatga nisbatan haddan tashqari yengil yoki og‘ir jazo qo‘llash nafaqat mahkumning, balki jamiyatning ham adolatga bo‘lgan ishonchini susaytirishi mumkin. Shu sababli, sudlar jinoyatning og‘irligi, jinoyatchining shaxsiyati, aybini tan olishi, qilmishining oqibatlari va boshqa yengillashtiruvchi yoki og‘irlashtiruvchi holatlarni har tomonlama baholashi lozim. Shuningdek, jazoni belgilashda uning faqat jazolash vositasi sifatida emas, balki tarbiyaviy ta’sir ko‘rsatish, qayta jinoyat sodir etish ehtimolini kamaytirish va jamiyatda qonunga hurmat tuyg‘usini oshirishga xizmat qilishi ham muhimdir. Shu tariqa, sudlar tomonidan jazoning to‘g‘ri belgilanishi jinoyatchilikka qarshi kurashda eng samarali vositalardan biri hisoblanadi. Ushbu tezisda tamom bo‘lmagan jinoyatlar uchun jazo tayinlashning o‘ziga xos xususiyatlari atroflicha tahlil qilinadi.