NAFAS A’ZOLARI KASALLIKLARIDA ISHLATILADIGAN DORIVOR O’SIMLIKLAR VA ULARNING FITOPREPARATLARI - O.J.Meliqulov; N.X.To’ychiyev (Ta’lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2025)
Annotatsiya: Ko’pincha shamollash natijasida kelib chiqadigan xastaliklarga yuqori nafas yo’llarining yallig’lanishi (bronxitlar) va viruslar sababchi bo’lgan gripp kasalligi (ORK) kiradi. Ushbu kasalliklar ayniqsa, havoni sovushi va sovuq tushishida rivoj olgani sababli ularni fasl kasalligi yoki fasl shamollashi deb yuritiladi. Ular nafas olish a’zolari kasalliklari orasida eng ko’p uchraydigan xastaliklar hisoblanadi. Bronxitlar patogenizmi bo’yicha birlamchi va ikkilamchi bo’lishi mumkin. Birlamchi bronxit mustaqil holda bronxlarning yallig’lanishi, ikkilamchi bronxit esa turli kasalliklar natijasida (qizamiq, zotiljam, sil kasalligi va b) kelib chiqadi. Kelib chiqish sababi bo’yicha virusli, bakteriali hamda fizikaviy, kimyoviy, changli bo’lishi mumkin. Bronxitlar rivojlanishi va kechishi bo’yicha o’tkir va surunkali, yallig’lanishi, katta kichikligiga qarab diffuzli va cheklangan guruhlarga bo’linadi. Bundan tashqari bronxitlar funksional holati bo’yicha noobstruktiv (oddiy) va obstruktiv bo’ladi. Ajralib chiqayotgan balg’amning xarakteri bo’yicha shilimshiqli (katarral), yiringli, gemorragik bo’lishi mumkin.