USMONIYLAR SALTANATI - ERGASHEV BILOLDIN XUSANBOY o’g’li (Ta’lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2025)
Annotatsiya: Usmon I 1299 yilda Mustaqil Usmonlilar imperiyasini Anadoludagi kichik turk amirligiga asos soladi va Qayi qabilasidan bo’lgan Usmon G’oziy tarixdagi eng uzoq davom etgan saltanatlardan biriga asos solgan edi. 24ta o’g’uz qabilasidan ikkinchisi Kayi qabilasidir. Kayi kuch-qudrat sohibi ma’nosini anglatadi. Dastlab imperiya kichik amirlikdan boshlagan bo’lsa, keyinchalik imperiya harbiy yurishlar, strategik ittifoqlar va o’ziga xos boshqaruv tizimi orqali yuksaldi. Amirlikni dastlab bir qancha turk qabilalari, jumladan Kayi, Dodurga, Alayuntlu va boshqa qabilalar qo’llab- quvvatlagan. Bu qabilalar birlashishi imperiyaning kengayishi va ularning Yevropa, Osiyo va Afrika hududlarining katta qismini nazorat qilishda muhim ahamiyatga ega bo’lgan. Vaqt o’tishi bilan Usmonlilar yer yuzida o’zlarining madaniyati, urf-odatlari, diniy bag’rikengligi, askarlarning harbiy jasorati va siyosiy ta’siri bilan mashhur bo’ldi. Lekin ichki nizolar, tashqi tazyiqlar va millatchilik harakatlari imperiyani qulashiga olib keldi va Birinchi jahon urushidan keyin imperiyaning parchalanishi bilan tugadi. Bu maqolada Usmonlilar imperiyasining kelib chiqishi, uning barpo etilishida Kayi va boshqa qabilalarning roli, uning rivojlanishi, erishgan yutuqlari va qulashi haqida.