NAFAS A'ZOLARI KASALLIKLARIDA ISHLATILADIGAN DORIVOR O'SIMLIKLAR VA ULARNING FITOPREPARATLARI - O.J.Meliqulov; N.X.To’ychiyev (Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2025)
Annotatsiya:  Ko'pincha  shamollash  natijasida  kelib  chiqadigan  xastaliklarga yuqori nafas yo'llarining yallig'lanishi (bronxitlar) va viruslar sababchi bo'lgan gripp kasalligi (ORK) kiradi. Ushbu kasalliklar ayniqsa, havoni sovushi va sovuq tushishida rivoj olgani sababli ularni fasl kasalligi yoki fasl shamollashi deb yuritiladi. Ular nafas olish  a'zolari  kasalliklari  orasida  eng  ko'p  uchraydigan  xastaliklar  hisoblanadi. Bronxitlar patogenizmi bo'yicha birlamchi va ikkilamchi bo'lishi mumkin. Birlamchi bronxit  mustaqil  holda  bronxlarning  yallig'lanishi,  ikkilamchi  bronxit  esa  turli kasalliklar natijasida (qizamiq, zotiljam, sil kasalligi va b) kelib chiqadi. Kelib chiqish sababi bo'yicha virusli, bakteriali hamda fizikaviy, kimyoviy, changli bo'lishi mumkin. Bronxitlar  rivojlanishi  va  kechishi  bo'yicha  o'tkir  va  surunkali,  yallig'lanishi,  katta kichikligiga  qarab  diffuzli  va  cheklangan  guruhlarga  bo'linadi.  Bundan  tashqari bronxitlar funksional holati bo'yicha noobstruktiv (oddiy) va obstruktiv bo'ladi. Ajralib chiqayotgan  balg'amning  xarakteri  bo'yicha  shilimshiqli  (katarral),  yiringli, gemorragik bo'lishi mumkin.